Türkiye Yazarlar Birliği (TYB) 18. Şubeler Toplantısı; TYB Şeref Başkanı Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan, TYB Genel Başkanı Prof. Dr. Muhammet Enes Kala, Genel Merkez Yönetim Kurulu üyeleri ve şube başkanlarının katılımıyla Erzincan Şubesi'nde düzenlendi.
24 Temmuz 2025 tarihinde gerçekleştirilen ve kurucu şeref başkanı merhum D. Mehmet Doğan’ın aziz hatırasının da yâd edildiği toplantıda, Türkiye’nin kültür, sanat, edebiyat ve düşünce dünyasına sunulacak katkılar ile TYB’nin ikinci 50 yılına yön verecek stratejik faaliyetler ve vizyon projeleri masaya yatırıldı.
Arıcan: "TYB Sadece Meslek Örgütü Değil, Medeniyet Davasıdır"
Toplantının açılış konuşmasında ev sahibi Erzincan Şube Başkanı Halil İbrahim Özdemir’e ve iştirak eden tüm şube başkanlarına teşekkür ederek sözlerine başlayan TYB Şeref Başkanı Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan, TYB’nin köklü geleneklerine ve medeniyet vizyonuna vurgu yaptı:
"Şubeler toplantılarımız aslında bir hasbihal, birbirimizi dinleme, güzellikleri şehirlerimize yaygınlaştırma ve geleceğe ufuk çizme zeminidir. Yazarlar Birliği 1978 yılından bu yana asla taklit bir yazar örgütü olmadı; aksine bir medeniyet fikri üzerine kuruldu. Burası günü kurtarma yeri değil, bir medeniyet ihya hareketidir."
Kurucu Başkan D. Mehmet Doğan ve Yazarlar Birliği Vakfı Mütevelli Heyet Başkanı İbrahim Ulvi Yavuz’un izinde kurumsal ahlak ve istikrarla yola devam ettiklerini belirten Arıcan, konuşmasında şu kritik noktalara dikkat çekti:
“Türkçenin yozlaşmaya karşı muhafazası, D. Mehmet Doğan’ın en büyük miraslarındandır. Mümtaz şahsiyetlerimizin diliyle yoğrulmuş Türkçeyi ve kültür hafızasını korumak asli görevimizdir. Şubelerimiz birer şehir hafızası ve kültür akademisi gibi çalışmalıdır. Üniversitelerle iş birliği yapılarak gençlere yönelik editörlük, redaktörlük gibi alanlarda sertifikalı programları düzenlenmelidir. İstiklal Marşı'nın kabulü (12 Mart) ve Mehmet Âkif'i anma (27 Aralık) tarihlerine ek olarak, D. Mehmet Doğan’ın rahmete kavuştuğu Ağustos ayı (11-12 Ağustos) her şubemizde anma panelleri ve faaliyetleriyle ihya edilmelidir.”
Prof. Dr. Kala: "Mahalli Mekân, Zamanı Vakit, Beşeri İnsan Kılan ve İnsanı İmar Eden Bir Mektebiz"
Görevi devraldıktan sonra TYB’nin köklü mirasını geleceğe taşımak adına kararlılıkla çalıştıklarını belirten TYB Genel Başkanı Prof. Dr. Muhammet Enes Kala, kurumun "Zaman, Mekân ve İnsan" üçlemesindeki misyonuna değinerek,
"Ankara’da neşet eden bu güzide kurumumuz artık sadece Anadolu’yu değil; Aşkabat, Astana, Bakü, Bişkek, Üsküp, Prizren, Bağdat, Tahran ve Tebriz’i kapsayan bir kültür coğrafyasına hitap ediyor. Türkiye Yazarlar Birliği, mekânın manayla buluştuğu, beşerin insan olarak inşa edildiği ve zamanın vakit kılındığı bir mekteptir." diye konuştu.
Sözlerine merhum D. Mehmet Doğan ve TYB emektarları için dualarla devam eden Kala, TYB’nin yeni dönem ilkelerini ve hedeflerini şöyle özetledi:
“Şubelerimizin ve genel merkezimizin periyodik durum analizleri yaparak güçlü yanlarını öne çıkarması ve saman alevi gibi sönen değil, derinlikli ve sürdürülebilir faaliyetler üretmesi şarttır. Kelime ve kavram savaşını kaybeden bir millet tüm savaşlarını kaybeder. Türkçe sevdası ve vefa davası temel ilkemizdir. Bu doğrultuda 11 Ağustos tarihi, D. Mehmet Doğan’ı Anma ve Anlama çerçevesinde TYB takvimine eklenmiştir. Böylece 12 Mart ve 27 Aralık’a üçüncü bir takvimi eklemiş olduk. Edebiyat ve sanat ruhun gıdasıdır. Mustafa Kutlu üstadımız şöyle yazmı, “Bir şey yap güzel olsun... Huzura vesile olsun, rikkate yol açsın, şevk versin, hakikate işaret etsin.” Dolayısıyla Aklıselim, Zevkselim ve Kalbiselim ilkeleri doğrultusunda hakikate işaret eden işler yapmalıyız. TYB siyaset üstü, birleştirici ve kuşatıcı yapısıyla Doğu Türkistan’dan Gazze’ye kadar nerede bir zulüm varsa hakkın ve adaletin sesi olmaya devam edecektir.
Özdemir: "Erzincan Bir Kültür ve Gönül Şehridir"
Toplantının ev sahipliğini üstlenen TYB Erzincan Şube Başkanı Halil İbrahim Özdemir ise yaptığı konuşmada, Türkiye’nin dört bir yanından gelen yazar ve akademisyenleri Erzincan’da ağırlamaktan büyük onur duyduklarını ifade etti.
Erzincan şubesinin kuruluş sürecinden bu yana yürütülen nitelikli faaliyetlere değinen Özdemir, gençlere yönelik düzenlemeyi planladıkları Yazar Okulu ve Bürokratlar Kürsüsü gibi projelerle şehrin ve ülkenin kültür-sanat hayatına hizmet etmeyi kararlılıkla sürdüreceklerini belirtti.
Verimli geçen istişarelerin ardından toplantı, şube başkanlarının şehirlerindeki faaliyetleri aktarması ve 50. yıl vizyonuna dair sunulan tekliflerin değerlendirilmesiyle sona erdi.
Programın sonunda, TYB Genel Başkanı Kala yaptığı açıklamada Merkez Yönetim Kurulu kararıyla TYB Erzurum Şubesini “yılın şubesi” olarak seçtiklerini ifade etti. Şube Başkanı Memet Gözütok’un “ÜSTÜN BAŞARI BELGESİ” ni TYB Şeref Başkanı Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan ve TYB Genel Başkanı Prof. Dr. Muhammet Enes Kala birlikte verdiler.
Kemaliye Belediyesi tarafından alınan karar doğrultusunda "Nurettin Topçu Sokağı" törenle hizmete açıldı.
Türkiye Yazarlar Birliği, Türk düşünce ve kültür hayatımızın önemli isimlerinden merhum Nurettin Topçu’nun entelektüel mirasını yaşatmak amacıyla Erzincan’ın Kemaliye (Eğin) ilçesinde geniş katılımlı bir dizi etkinlik düzenledi.
TYB’nin Kurucu ve Şeref Başkanı merhum D. Mehmet Doğan’ın en büyük hayallerinden biri olan "Felsefe Okulu" projesinin hayata geçirildiği programda, Topçu'nun fikir dünyası da konuşuldu.
Kökleri baba tarafından Erzurum’a, anne tarafından ise Kemaliye’ye uzanan mütefekkir, yazar ve ahlak adamı merhum Nurettin Topçu, anne ocağı Kemaliye’de dualarla ve fikir meclisleriyle anıldı.
Türkiye Yazarlar Birliği Genel Merkezi, şube başkanları, akademisyenler ve mülki idare amirlerinin katılımıyla gerçekleşen organizasyon, hem merhum Topçu'ya bir vefa borcu hem de D. Mehmet Doğan'ın kültürel mirasına sahip çıkışın somut bir nişanesi oldu.
İLK DURAK: NURETTİN TOPÇU SOKAĞI AÇILIŞI
Etkinliklerin ilk bölümünde, merhum düşünürün adını doğduğu topraklarda ölümsüzleştirmek amacıyla Kemaliye Belediyesi tarafından alınan karar doğrultusunda "Nurettin Topçu Sokağı" törenle hizmete açıldı.
Açılış törenine Erzincan Vali Yardımcısı Mehmet Emre Canpolat, Kemaliye Kaymakamı Emirhan Arıkan, Kemaliye Belediye Başkanı Erdem Atmaca, TYB Şeref Başkanı Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan, TYB Genel Başkanı Prof. Dr. Muhammet Enes Kala, TYB Genel Merkez Yönetim Kurulu Üyeleri, farklı illerden gelen TYB Şube Başkanları ve çok sayıda akademisyen katıldı. Tören konuşmalarında, Topçu’nun Anadolu mayasıyla harmanlanmış ahlak ve insan anlayışının gelecek nesillere aktarılmasının hayati önemine dikkat çekildi.
D. MEHMET DOĞAN’IN HAYALİ GERÇEK OLDU: FELSEFE OKULU VE PANEL
Sokak açılışının ardından programın fikri merkezini oluşturan oturumlara geçildi. 25 Temmuz 2026 tarihinde Kemaliye Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen "Felsefe Okulu" kapsamında, "Nurettin Topçu ve Maarif Meselemiz" başlıklı kapsamlı bir panel düzenlendi.
TYB Genel Başkanı Prof. Dr. Muhammet Enes Kala’nın yönettiği panel, duygu dolu anlara da sahne oldu. Prof. Dr. Kala açılış konuşmasında, bu organizasyonun TYB’nin merhum Kurucu ve Şeref Başkanı D. Mehmet Doğan’ın yıllarca kurduğu "Felsefe Okulu" hayalinin bir tecellisi olduğunu vurguladı.
Kala, “bu fikri mirası kuvveden fiile çıkarmadaki destek ve katkılarından dolayı Kemaliye Kaymakamı Emirhan Arıkan’a ve Belediye Başkanı Erdem Atmaca’ya teşekkür” ediyorum diye konuştu.
Panelde sunum yapan değerli akademisyen ve araştırmacılar mütefekkirin düşünce atlasını şu başlıklarla anlattılar: Prof. Dr. Musa Kazım Arıcan & Prof. Dr. Ali Utku: Topçu’nun Türk düşünce tarihine damga vuran felsefi derinliği ve insan tasavvuru, Prof. Dr. Bekir Berat Özipek & Dr. Yunus Emre Aydınbaş: Topçu’nun ahlak nizamı ve medeniyet vizyonu, Şeyda Özgül: Nurettin Topçu’nun maarif anlayışı ve eğitim sistemimize sunduğu reçeteler.
Oturumlarda ayrıca, mütefekkirin hatırasını ilçede köklü bir biçimde yaşatacak olan Nurettin Topçu Kültür Konağı’nın Kemaliye’ye kazandırılmasına yönelik yürütülen çalışmaların müjdesi paylaşıldı.
DOĞAYLA VE TARİHLE İÇ İÇE KÜLTÜR GEZİSİ
Ziyaretçiler, Kemaliye'nin tarihi ve doğal dokusunu yerinde inceleme imkânı buldu. Program kapsamında Lökhane, Tarihi Hamam, Yuva köyü ve Prof. Dr. Ali Demirsoy Doğa Tarihi Müzesi ziyaret edildi.
Etkinlik dizisi, dünyanın en görkemli kanyonlarından biri kabul edilen Karanlık Kanyon’da düzenlenen tekne turu ile sona erdi.
NURETTİN TOPÇU KİMDİR?
Baba tarafından Erzurumlu Topçuzadeler mensubu olarak 1909'da İstanbul'da doğan Nurettin Topçu, anne tarafından Erzincan Kemaliye/Yuva Köyü’ndendir.
Topçu, İstanbul Lisesini bitirdi.
1928'de Fransa'ya giden Topçu, Strasbourg'da felsefe, ahlak, psikoloji, sanat felsefesi, tarih, mantık, sosyoloji ve arkeoloji dersleri aldı.
FRANSA'DA AY YILDIZLI BAYRAĞIN DALGALANMASINI İSTEDİ
Felsefe doktorasını 1934'te Sorbonne Üniversitesinde tamamlayan Topçu, bu üniversitede doktora yapan ilk Türk oldu.
Topçu, "İsyan Ahlakı" anlamına gelen "Confirmisme et Revolte" isimli doktora çalışmasından dolayı üniversiteden bir altın saat, Amerika ve Kuzey Amerika'ya seyahat gibi ödüller almaya hak kazandı. Ancak bu ödüllerin hiçbirini kabul etmeyen Topçu, üniversitenin giriş ve çıkış kulelerinde 24 saat ay yıldızlı Türk bayrağının dalgalanmasını istedi. Topçu'nun bu isteği üniversite yönetimi tarafından yerine getirildi.
“ANADOLUCULUK” DÜŞÜNCE HAREKETİNİ SAVUNDU
Anadolu coğrafyasında yaşayan herkesi merkeze koyan "Anadoluculuk" düşünce hareketini savunan Topçu, düşüncelerini sergilediği "Hareket" dergisini 1939-1975'te belli aralıkla yayımladı.
Deneme, inceleme, öykü, roman, çeviri ve ders kitapları kaleme alan Topçu, ardında "İsyan Ahlakı", "Yarınki Türkiye", "İslam ve İnsan", "Ahlak Nizamı", "Ahlak", "Devlet ve Demokrasi", "Mevlana ve Tasavvuf", "Kültür ve Medeniyet", "Büyük Fetih" gibi birçok eser bıraktı.
Anadolunun kıymetini ve düzen kurucu ahlakını kuşanmayı telkin eden Topçu, kadim İslam ve Türk tarihini, tasavvufu eserlerinde tahlil etti.
1975 yılı 10 Temmuz günü vefat eden Topçu, İstanbul'un Fatih ilçesindeki Kozlu Mezarlığı'nda toprağa verildi.
"VEFA" ÖDÜLÜNE LAYIK GÖRÜLDÜ
Merhum Nurettin Topçu'ya, "İnsanın var oluşunu sadece et, kemik, kan ve maddeden ibaret görmeyip ruhun derinliklerine inen, isyanın da bir ahlakı olduğunu ve bireyin toplumda bir ahlak nizamı çerçevesinde kendine yer edineceğini anlatan, bu millete Anadolu irfanının kıymetini ve düzen kurucu ahlakını kuşanmayı telkin eden, kadim İslam ve Türk tarihini, tasavvufu ve modern dönemdeki sosyolojik gerçekliği tahlil eden eserleri" dolayısıyla Cumhurbaşkanlığı tarafından 2017 yılında "Vefa" ödülü verildi.